APABILA seseorang Muslim menghembuskan nafas terakhir, segala kemewahan dunia ditinggalkan. Tiada lagi pangkat, tiada lagi harta, tiada lagi perbezaan darjat. Yang tinggal hanyalah amanah umat Islam untuk menguruskan jenazahnya dengan penuh penghormatan, kesederhanaan dan menurut syariat.
Sebab itu, apabila timbul berita mengenai pembangunan tanah perkuburan Islam yang melibatkan sebuah syarikat yang dikaitkan dengan pemegang saham utama sebuah penyedia perkhidmatan pengebumian swasta terkenal, adalah sesuatu yang wajar jika sebahagian umat Islam berasa gusar. Kebimbangan ini tidak seharusnya dilabel sebagai prasangka. Ia lahir daripada rasa tanggungjawab terhadap satu institusi yang sangat dekat dengan agama dan masyarakat.
Jabatan Agama Islam Wilayah Persekutuan (Jawi) telah menjelaskan urusan pengebumian Islam di Wilayah Persekutuan tidak diswastakan dan pengurusannya akan kekal di bawah JAWI. Penjelasan itu penting dan patut dihargai. Namun dalam isu yang menyentuh amanah umat, penjelasan sahaja mungkin belum memadai untuk menghilangkan segala persoalan.
Persoalan yang bermain di fikiran masyarakat bukan sekadar mengenai siapa yang akan menguruskan tanah perkuburan selepas ia siap. Persoalan yang lebih besar ialah bagaimana kerajaan memastikan prinsip pengebumian Islam akan kekal bebas daripada sebarang bentuk pengkomersialan pada masa hadapan.
Masyarakat melihat bagaimana industri pengebumian swasta berkembang pesat. Ada yang menawarkan pakej asas, ada yang menawarkan pakej premium, dan ada yang menyediakan pelbagai pilihan mengikut kemampuan pelanggan.
Model sedemikian mungkin sesuai dalam pasaran komersial yang dipilih secara sukarela oleh pengguna. Namun umat Islam secara semula jadi ingin mendapat kepastian bahawa pengurusan pengebumian Islam awam akan terus berpaksikan kebajikan, bukan keuntungan.
Inilah sebabnya mengapa persoalan-persoalan ini perlu dijawab secara terbuka.
Adakah terdapat perjanjian yang menghalang sebarang penswastaan pengurusan pada masa hadapan?
Adakah kadar bayaran pengebumian akan terus dikawal oleh kerajaan tanpa ruang kepada kenaikan yang membebankan rakyat?
Adakah semua aset dan kemudahan yang dibina akan menjadi milik penuh kerajaan sebaik projek selesai?
Adakah kandungan utama perjanjian boleh didedahkan kepada umum supaya rakyat sendiri dapat menilai dan memahami jaminan yang diberikan?
Ketelusan bukan tanda kelemahan. Sebaliknya, ketelusan ialah asas kepada keyakinan rakyat.
Perlu difahami bahawa umat Islam bukan sedang menuduh mana-mana pihak akan mengkomersialkan pengebumian Islam. Apa yang mereka inginkan ialah kepastian bahawa perkara itu tidak akan berlaku.
Dalam soal yang menyentuh maruah jenazah dan amanah agama, rakyat berhak meminta jaminan yang jelas, bukan sekadar bergantung kepada andaian bahawa semuanya akan kekal seperti hari ini.
Bayangkan seorang ayah yang kehilangan anaknya, atau seorang anak yang baru kehilangan ibunya. Pada saat yang penuh kesedihan itu, perkara terakhir yang patut menghantui fikiran mereka ialah kebimbangan terhadap kos atau perubahan dasar yang boleh membebankan keluarga. Pengebumian Islam sepatutnya menjadi lambang ihsan, kebersamaan dan khidmat kepada umat, bukan sumber keresahan.
Akhirnya, persoalannya bukan tentang sebuah syarikat atau sebuah projek semata-mata. Persoalannya ialah bagaimana kerajaan memastikan bahawa amanah menguruskan jenazah umat Islam akan terus dilindungi untuk generasi akan datang.
Apabila melibatkan urusan terakhir seorang Muslim, rakyat bukan meminta layanan istimewa. Mereka hanya meminta satu perkara yang sangat asas: kepastian bahawa institusi pengebumian Islam akan sentiasa dipelihara dengan penuh amanah, ketelusan dan keutamaan kepada kebajikan umat.
Iskandar Khoo Kuan Yiaw,
Ahli Prowaris
