KUALA LUMPUR – Jika penurunan takhta Tuanku Muhriz dikatakan berkuat kuasa pada 19 April lalu, timbul persoalan mengenai asas kuasa yang digunakan bagi pembubaran Dewan Undangan Negeri (DUN) Negeri Sembilan pada 5 Jun, kata Ketua Bersekutu Bersatu Malaysia, Datuk Sri Sanjeevan.
Beliau membangkitkan persoalan itu susulan perkembangan terbaharu berkaitan proklamasi penurunan takhta Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan yang didakwa berkuat kuasa pada 19 April 2026.
Dalam hantaran di Facebooknya sebentar tadi, Sanjeevan turut mempersoalkan kedudukan tandatangan Menteri Besar, Datuk Ismail Lasim pada 3 Ogos lalu yang dikatakan diperlukan bagi melengkapkan proklamasi berkenaan.
“Jika penurunan takhta Tuanku Muhriz kononnya berkuat kuasa pada 19 April 2026, atas kuasa siapa DUN dibubarkan pada 5 Jun?” soalnya.
Menurut Sanjeevan, persoalan itu perlu dilihat berdasarkan kronologi tarikh yang berkaitan kerana pembubaran DUN berlaku selepas tarikh yang dikatakan sebagai tarikh berkuat kuasanya penurunan takhta.
Beliau kemudian mempersoalkan kesan undang-undang tandatangan Menteri Besar yang dibuat pada 3 Ogos sekiranya proklamasi berkenaan dikatakan mempunyai kuat kuasa dari tarikh lebih awal.
“Jika tandatangan MB pada 3 Ogos diperlukan untuk melengkapkan proklamasi, bolehkah ia berkuat kuasa secara retrospektif?” katanya.
Sanjeevan turut menegaskan bahawa persoalan mengenai Perkara 10 Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959 (UUTKNS) tidak boleh dilihat hanya dari sudut kewujudan tandatangan Menteri Besar.
“Perkara 10 bukan sekadar menuntut tandatangan. Ia mensyaratkan siasatan penuh dan lengkap oleh Undang yang sah,” tegasnya.
Dalam hantaran sama, beliau mempersoalkan sama ada tandatangan Menteri Besar sahaja mencukupi untuk mengesahkan penurunan takhta sekiranya proses yang dinyatakan dalam Perkara 10 tidak dapat dibuktikan telah dilaksanakan.
“Jika proses itu tidak dibuktikan, bolehkah tandatangan MB sahaja mengesahkan penurunan takhta?” soalnya.
Persoalan yang dibangkitkan itu turut menyentuh sama ada sesuatu proklamasi yang dilengkapkan pada tarikh kemudian boleh memberikan kesan undang-undang kepada peristiwa yang berlaku sebelum dokumen berkenaan disempurnakan.
Ia juga menimbulkan persoalan mengenai kedudukan peristiwa dan keputusan institusi negeri yang berlaku antara tarikh 19 April dan 3 Ogos.
Sanjeevan sebelum ini turut mempersoalkan isu berkaitan proses penurunan takhta dan kedudukan institusi negeri dalam perkembangan krisis Negeri Sembilan.
Dalam perkembangan terbaharu, kerajaan negeri dilaporkan mengambil pendirian bahawa proklamasi bertarikh 19 April adalah sah dan tandatangan Menteri Besar pada 3 Ogos melengkapkan proses berkenaan.
Namun, perkembangan itu kini turut membuka persoalan baharu mengenai kesan tarikh tandatangan tersebut terhadap kuat kuasa proklamasi serta proses yang perlu dipenuhi sebelum penurunan takhta boleh dianggap sah.
Sanjeevan dalam hantaran itu tidak membuat kesimpulan terhadap persoalan berkenaan, sebaliknya membangkitkan isu mengenai asas perlembagaan dan kronologi tindakan yang berlaku. – MalaysiaGazette
