KOTA KINABALU – Menjelang hari pengundian di Sabah, Lee Kok Tiung, pensyarah dari Universiti Malaysia Sabah, berpendapat bahawa isu hak 40 peratus hasil Sabah telah menjadi simbol utama emosi rakyat negeri itu.
Sentimen ini lahir daripada perasaan bahawa Sabah menyumbang besar kepada negara namun menerima pulangan yang terlalu sedikit.
Beliau menjelaskan, isu 40 peratus ini bukan lagi sekadar persoalan perbendaharaan di mata pengundi, tetapi telah dikaitkan dengan aspek martabat, kesaksamaan dan pembangunan negeri.
Ia malah dijadikan agenda utama oleh parti-parti politik sepanjang tempoh kempen.
Menurutnya, walaupun ramai rakyat mungkin tidak memahami secara terperinci perundangan dan kaedah pengiraan 40 peratus tersebut, mereka sedar sepenuhnya bahawa Sabah memerlukan lebih banyak sumber kewangan.
“Isu bekalan air dan elektrik yang meruncing, serta kerosakan jalan raya yang berterusan sejak dua tahun kebelakangan ini, telah menyebabkan pengundi mengaitkan tuntutan 40 peratus itu dengan keperluan mendesak untuk meningkatkan kemudahan infrastruktur,” katanya kepada Sinchew Daily.
Beliau menambah, parti-parti politik mampu memanfaatkan emosi kenegerian ini kerana sentimen tidak puas hati rakyat sudah lama berakar dan terkumpul.
Dengan persaingan yang sengit, Warisan merupakan antara parti yang menyatakan keyakinan untuk menang tanpa perlu bergabung dengan parti-parti lain.
Naib Presiden Warisan, Datuk Junz Wong, berkata kemenangan Warisan sebahagian besarnya bergantung kepada sokongan daripada pengundi kaum Cina.
Dalam kempennya, Junz yang dilaporkan Seehua Daily, meminta masyarakat Cina untuk mengutamakan pemilihan parti dan bukannya calon, selain menegaskan bahawa semua calon Warisan berkemampuan untuk berkhidmat.
Mesej itu jelas menyasarkan DAP, parti yang sebelum ini berpengaruh kuat di kawasan majoriti Cina dan giat menegaskan rekod perkhidmatan mereka kepada rakyat, sama ada di Kota Kinabalu, Tawau mahupun Sandakan.
Walau bagaimanapun, terdapat pemerhati yang melihat sebahagian penyokong DAP mungkin cenderung untuk “naik kapal” kali ini—iaitu beralih dan memberikan sokongan kepada Warisan yang menggunakan lambang kapal layar.
Pilihan Raya Negeri Sabah meriah dengan persaingan sehingga 13 dan 14 penjuru di beberapa kawasan. Lambang-lambang parti yang digunakan juga cukup menarik, kerana selain kapal layar, terdapat juga parti yang menggunakan lambang Gunung Kinabalu, peta Sabah, bunga rafflesia, dan burung enggang—kesemuanya sinonim dengan Negeri di Bawah Bayu.
Penganalisis politik, Oh Ei Sun, memberitahu Sinchew Daily bahawa kemudahan infrastruktur yang ketinggalan, isu 40 peratus hasil, dan rasuah merupakan isu-isu yang saling berantai.
“Kemudahan infrastruktur menjadi daif kerana wang tidak mencukupi, dan kekurangan wang ini mempunyai kaitan langsung dengan pembahagian perbendaharaan antara Persekutuan dan negeri.
“Reformasi perbendaharaan pula memerlukan pentadbiran yang telus dan terurus,” katanya.
Ujarnya, masalah kemudahan infrastruktur bukan sahaja berlaku di kawasan luar bandar, malah di kawasan bandar, menyebabkan pengundi di kedua-dua lokasi kini memberikan perhatian yang hampir sama.
