MELAKA – Pembubaran Dewan Undangan Negeri (DUN) Melaka bukan bermakna rakyat akan terus keluar mengundi keesokan harinya.
Sebaliknya, pembubaran DUN merupakan langkah yang membuka laluan kepada satu proses pilihan raya yang akan dikendalikan Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) sebelum rakyat Melaka memilih wakil bagi 28 kerusi DUN.
Jadi, apa sebenarnya berlaku selepas DUN Melaka dibubarkan?
- SPR menerima pemakluman rasmi pembubaran DUN
Selepas DUN dibubarkan, SPR perlu menerima pemakluman rasmi mengenai pembubaran berkenaan.
Menurut penerangan SPR mengenai proses pilihan raya, selepas menerima pemakluman rasmi pembubaran dewan, suruhanjaya itu akan mengadakan mesyuarat khas bagi menentukan tarikh-tarikh penting pilihan raya.
Ini bermakna tarikh PRN tidak ditentukan oleh Ketua Menteri atau parti politik.
- SPR adakan mesyuarat khas
Perhatian selepas itu akan beralih kepada mesyuarat khas SPR.
Dalam mesyuarat berkenaan, SPR akan menentukan beberapa tarikh penting termasuk:
Hari Penamaan Calon, Hari Pengundian Awal dan Hari Mengundi.
SPR juga akan mengeluarkan writ pilihan raya kepada Pegawai Pengurus bagi membolehkan proses pilihan raya dilaksanakan.
- PRN mesti diadakan dalam tempoh 60 hari
Perkara 19(4) Perlembagaan Negeri Melaka menetapkan bahawa apabila DUN dibubarkan, pilihan raya umum hendaklah diadakan dalam tempoh 60 hari dari tarikh pembubaran.
Ini tidak bermakna pengundian mesti menunggu sehingga hari ke-60.
SPR boleh menetapkan tarikh lebih awal, tetapi keseluruhan proses pilihan raya perlu berlangsung dalam tempoh yang diperuntukkan itu.
Perlembagaan Negeri Melaka turut menetapkan DUN baharu hendaklah dipanggil bermesyuarat pada suatu tarikh tidak lewat daripada 120 hari dari tarikh pembubaran.
- Writ dan notis pilihan raya dikeluarkan
Selepas tarikh-tarikh penting ditentukan, SPR akan mengeluarkan writ kepada Pegawai Pengurus.
Pegawai Pengurus kemudiannya mengeluarkan notis kepada orang ramai mengenai pilihan raya dan proses penamaan calon.
Notis itu antara lain akan mengandungi maklumat mengenai masa serta tempat penamaan calon.
- Parti politik muktamadkan calon dan kerusi
Tempoh selepas pembubaran DUN juga menjadi fasa penting kepada parti-parti politik untuk memuktamadkan strategi, pembahagian kerusi dan calon.
BN sebelum ini menyatakan mahu mempertahankan kesemua 21 kerusi yang dimenanginya pada PRN Melaka lalu.
Baki tujuh kerusi pada pilihan raya lalu dimenangi Pakatan Harapan (PH) sebanyak lima kerusi dan Perikatan Nasional (PN) dua kerusi.
Selain soal calon, rundingan kerjasama antara parti juga dijangka menjadi antara perkembangan politik yang mendapat perhatian menjelang PRN.
- Hari Penamaan Calon
Pada tarikh yang ditentukan SPR, calon yang mahu bertanding perlu menyerahkan kertas penamaan kepada Pegawai Pengurus mengikut prosedur ditetapkan.
Selepas proses penamaan selesai dan calon yang layak bertanding disahkan, barulah gambaran sebenar pertembungan bagi setiap kerusi DUN dapat diketahui.
Pada peringkat ini juga pengundi akan mengetahui sama ada sesuatu kerusi menyaksikan pertandingan satu lawan satu, tiga penjuru atau lebih.
- Kempen bermula
Selepas penamaan calon, parti dan calon akan memasuki tempoh berkempen sehingga sebelum hari pengundian.
Kempen menjadi medan parti serta calon menawarkan manifesto, dasar dan perancangan masing-masing kepada pengundi.
Tumpuan bukan sahaja kepada ceramah dan kempen fizikal, malah media sosial serta platform digital dijangka memainkan peranan penting dalam PRN kali ini.
- Pengundian awal dan hari mengundi
Pengundi awal yang layak akan mengundi pada tarikh ditentukan SPR sebelum berlangsungnya hari pengundian biasa.
Pada hari mengundi, pengundi berdaftar akan memilih calon bagi kawasan DUN masing-masing.
Undi kemudian dikira dan keputusan rasmi bagi setiap kawasan diumumkan oleh Pegawai Pengurus.
- Siapa bentuk kerajaan Melaka?
Melaka mempunyai 28 kerusi DUN.
Secara matematik, sesebuah parti atau gabungan memerlukan sokongan majoriti dalam DUN untuk membentuk kerajaan negeri.
Selepas keputusan pilihan raya diketahui, proses pembentukan kerajaan negeri akan berlangsung mengikut Perlembagaan Negeri Melaka, termasuk pelantikan Ketua Menteri.
PRN Melaka lalu menyaksikan BN memenangi 21 daripada 28 kerusi, PH lima kerusi dan PN dua kerusi.
Jadi, bila PRN Melaka?
Tarikh sebenar Hari Penamaan Calon, Pengundian Awal dan Hari Mengundi hanya boleh dipastikan selepas diumumkan secara rasmi oleh SPR.
Apa yang pasti, Perlembagaan Negeri Melaka menetapkan pilihan raya mesti diadakan dalam tempoh 60 hari selepas DUN dibubarkan.
Sebaik sahaja tarikh pembubaran berkuat kuasa, kiraan menuju PRN Melaka 2026 pun bermula. – MalaysiaGazette
